به همت مرکز پژوهش های فرهنگی آذربایجان و با همکاری گروه هنر دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه، نخستین همایش جلوه های عناصر عاشورایی در هنر آذربایجان در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه محقق اردبیلی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی و بین الملل دانشگاه، دکتر حبیب ابراهیم پور رئیس دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه محقق اردبیلی در این همایش با بیان اینکه گروه هنر دانشکده سال گذشته گروه موفقی در سطح دانشگاه بود، گفت: این گروه دارای اثرگذاری فراوانی در سطح دانشکده، دانشگاه و استان بوده است.

وی با بیان اینکه در جشنواره ملی حرکت دانشگاه های کشور انجمن علمی جغرافیا رتبه های اول آموزشی و سوم نشریات را کسب کرده است، افزود: همچنین انجمن های علمی هنر و عربی نیز رتبه دوم تزئین غرفه را کسب کرده اند.

ابراهیم پور با بیان اینکه این توانایی در گروه هنر دانشکده وجود دارد که در سطح استان و کشور مطرح شود، تصریح کرد: سال گذشته سه نمایشگاه توسط این گروه برگزار شده است و امید می رود تعداد این نمایشگاه ها در سالجاری به شش نمایشگاه برسد.

رئیس دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه محقق اردبیلی تاکید کرد: دانشجویان باید علاوه بر تحصیل و دانش افزایی، اثرگذاری اجتماعی را با توانایی های خود تمرین کنند.

وی از تبدیل ساختمان هنر دانشگاه به موزه دائمی دیواری هنر با پیشنهاد گروه هنر در آینده نزدیک خبر داد و افزود: در این موزه دائمی نگارخانه های مجزا و همچنین اختصاص بخشی به هنر اسلیمی پیش بینی خواهد شد.

ابراهیم پور با بیان اینکه تک تک آثار هنری دارای تاثیرگذاری متفاوتی هستند، گفت: هم اکنون جلوه هایی از آثار هنری دانشجویان در سالن های دانشکده قابل مشاهده است.

عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی با بیان اینکه بسیاری از عناصری که در خصوص جلوه های عاشورایی مشاهده می شود به دوران صفویه باز می گردد، خاطرنشان کرد: دانشجویان باید از ظرفیت های خود برای ارائه آثار هنری و شناساندن رشته خود به جامعه نهایت استفاده را بکنند.

یعسوب اصغری رئیس مرکز پژوهش های فرهنگی آذربایجان دانشگاه محقق اردبیلی نیز با بیان اینکه یکی از اهداف این مرکز، پژوهش در خصوص مسائل فرهنگی است، گفت: آمادگی داریم از پایان نامه ها و کتب دانشجویان و اساتید حمایت مادی و معنوی داشته باشیم.

وی با بیان اینکه از هنر می توان در مباحث عملیاتی استفاده کرد، افزود: در خصوص فرهنگ آذربایجان می توانیم از گروه هنر و اصحاب صاحبنظر در این زمینه در خصوص برگزاری نمایشگاه و مسابقه استفاده کنیم.

فریدون حسن خانی قوام عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی نیز با اشاره به نمودهای هنر عاشورایی در آذربایجان، گفت: شیعه و شیعه گری در ایران بواسطه صفویه رواج پیدا کرده و به قدرت رسیده است.

وی افزود: نمادهای تصویری و هنری که در این مکتب و منطقه آذربایجان متداول بوده نیز در نقاط مختلف کشور رواج پیدا کرده است.

عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی با اشاره به نمادهای هنر تشیع در حیطه هنر، گفت: پنجه دست، شیر، درخت سرو و اسب سفید مهمترین این نمادها هستند.

حسن خانی قوام با بیان اینکه استفاده از پنجه دست در فرهنگ های مختلف دیده می شود، ولی دارای اشکال و معانی مختلف است، افزود: اعتقاد داشتن تشیع به پنج تن آل عبا و پنجه دست حضرت فاطمه زهرا(س) در نماد پنجه دست استفاده شده است.

وی با بیان اینکه شیر نماد بی باکی و قدرت است، تصریح کرد: شیر نیز به عنوان نمادی برای معرفی قدرت حضرت علی(ع) مطرح شده و وقتی شیر با شمشیر در دستش همراه باشد، نماد حضرت علی(ع) خوانده می شود.

عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی با بیان اینکه مهمترین ویژگی درخت سرو، بلند قامتی و راست قامتی آن بوده که نشان از فروتنی است، خاطرنشان کرد: در مساجد، پرچم ها و علم های عاشورایی نیز از این نماد بسیار استفاده شده است.

حسن خانی قوام با بیان اینکه اسب سفید نیز به حضرت علی(ع) و امام حسین(ع) نسبت داده شده است، گفت: این نمادها در پرچم ها و دیوارهای مساجد و تکایا بصورت نقاشی دیده می شود و برای انتقال به جامعه نیز، نقاشی قهوه خانه ای در دو نوع عاشورایی و شاهنامه ای ظهور کرده است.

علیرضا حسینی صدر عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی نیز با بیان اینکه نگاه و زاویه دید هنرمند بسیار مهم است، گفت: وقتی انسان فاخری چون حضرت زینب(س) حماسه عاشورا جز زیبایی چیز دیگری بیان نمی کند، هنرمندان واقعی نیز باید دارای چنین نگاهی باشند.

وی با تاکید بر اینکه وظیفه هنر رک گویی و مستقیم گویی نیست، افزود: نگاه غیرمستقیم و نشانه وار هنرمند در بحث هنر بسیار مهم و ارزشمند است و اثر را زیبا می کند.

حسام حسن زاده عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی با بیان اینکه هنر عاشورایی را می توان زیر مجموعه هنر اسلامی و هنر اسلامی را زیر مجموعه هنر دینی دانست، افزود: در حوزه هنر اسلامی در 14 قرن اخیر در خصوص نظریه پردازی اتفاقات خاصی نیفتاده است.

وی ادامه داد: در بررسی هنر سه دین بودیسم، مسیحیت و اسلام در می یابیم که بودیسم و مسیحیت دارای اشتراکاتی بوده ولی هنر این دو دین تفاوت اساسی با هنر دین اسلام دارند.

عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی با بیان اینکه شخصیت اصلی بودیسم و مسیحیت، بودا و حضرت عیسی بوده ولی در اسلام شخصیت اصلی خداست، افزود: این عامل نشان از تفاوت اساسی در این سه هنر دینی است.

حسن زاده گفت: اگر ما بخواهیم اثر هنری را در حوزه اسلامی، دینی و عاشورایی تصویری کنیم، باید بیشتر به سراغ تجلیات آن برویم.

مهدی میرزارسول زاده پژوهشگر مرکز پژوهش های فرهنگی آذربایجان دانشگاه محقق اردبیلی نیز با بیان اینکه حادثه عاشورا حادثه بسیار بزرگی است که دل همه آزادمردان جهان را تحت تاثیر قرار داده است، افزود: مکتب و تفکر عاشورایی یک تفکر ظلم ستیز است و تاثیرات فراوانی در هنر آذربایجان داشته است.

************************************