عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی گفت: شیخ صفی الدین اسحاق اردبیلی با رویکردی آزادیخواهانه و اجتماعی در عرفان، به یکی از شاخصترین چهرههای معنوی تاریخ ایران و اسلام تبدیل شد.
 به گزارش روابط عمومی دانشگاه، دکتر کریم حاجیزاده ۴ مرداد ضمن گرامیداشت روز بزرگداشت شیخ صفی الدین اسحاق اردبیلی گفت: شیخ صفی الدین اسحاق اردبیلی، عالم، عارف، مفسر و محدث نامدار قرن هفتم و هشتم هجری است که علامه مجلسی او را در ردیف سید بن طاووس و ابن فهد حلی از علمای فقیه و در عین حال عارف معرفی میکند.
وی افزود: شیخ صفی الدین اسحاق اردبیلی در سال ۶۵۰ هجری، ۲۳ سال پس از حمله خونبار مغول در روستای کلخوران اردبیل به دنیا آمد و پس از تعلیمات و مراقبههای فراوان، با رویکردی آزادیخواهانه و اجتماعی در عرفان به یکی از شاخصترین چهرههای معنوی تاریخ ایران و اسلام تبدیل شد.
حاجیزاده تصریح کرد: گستره نفوذ این عالم ربانی در زمان حیاتش از مرزهای فلات ایران فراتر رفت و از انتهای قفقاز تا شاخ آفریقا و از شمال هند تا مرزهای روم را در بر گرفت.
عضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلی با بیان اینکه در مورد شهرت معنوی و اهمیت جایگاه عرفانی شیخ صفی مستندات فراوانی وجود دارد، ادامه داد: شاید چکیده همه آنها در کلمات خواجه رشیدالدین فضلالله، وزیر دانشمند ایلخانی منعکس شده است که او را با عبارات بینظیری همچون«سالک مسالک تحقیق، مالک ممالک توفیق، کاشف اسرار قرآن، خلاصه نوع انسان، مهر سپهر هدایت، سلام بحار شریعت، برهانالواصلین، شیخ صفی المله والدین» میستاید و در نامهای مفصل به فرزندش که حاکم اردبیل بود، او را به خدمتگذاری شیخ فرمان میدهد و از وی میخواهد که همچون مور، کمر به خدمت شیخ بسته دارد و به هر چه او اشارت فرماید آنرا موجب بشارت و سرور داند و از همت مبارک او طلب مراودات دنیوی و سعادت اخروی کند.
حاجیزاده تصریح کرد: فضلالله روزبهان خنجی، مورخ و مولف تاریخ عالم آرای امینی هم حدود ۵۰ سال بعد از وفات شیخ صفی، با وجود کینه و دشمنی که با خاندان صفوی داشت، زبان به تعریف و ستایش شیخ میگشاید و او را«وحید آفاق» مینامد.(پوشیده نماند که حظیره اولیای اردبیل همواره مأمن ارباب ولایت و مطاف ارباب هدایت بوده، نخست کسی که علم رفعت آن خاندان بر اوج ارشاد بر افروخت، وحید آفاق شیخ صفی الدین اسحاق بود که امرای ولایت طالش درگاه ولایت پناهش را پناه ساختند و کبرای مملکت روم به خدمتش سر افتخار بر افراختند).
مدیرکل اسبق میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اردبیل با اشاره به میراث مکتب شیخ صفی، گفت: در طول تاریخ، همواره یکی از مهمترین انتقاداتی که مخالفان بر جریان تصوف وارد کردهاند، تاثیرات نامطلوب اجتماعی و سیاسی آن بوده است، زیرا صوفیان از یک سو با پست شمردن زندگی دنیوی، مردم را به ترک دنیا و مافیها تشویق میکردند و از سوی دیگر با ترویج نگاه جبر گرایانه نسبت به اتفاقات زندگی، روح مبارزه برای تغییر شرایط نامطلوب و اصلاح جامعه را از آنان سلب میکردند.
وی افزود: شیخ صفی الدین اردبیلی مهمترین شخصیت عرفانی است که با رویکرد اجتماعی و سیاسی به ترویج آموزههای مبتنی بر اعتدال دنیا و آخرت اقدام نموده و با تاکید بر همترازی طریقت و شریعت، چهارچوب طریقت خودرا بر پایه عبادت خدا و خدمت خلق بنا میکند و در زمانهای که به سبب ناامنیهای ناشی از جنگ قدرت امرای مغول و ناتوانی حکومت مرکزی در تامین امنیت، با الحاق الهیات آزادی بخش به اندیشه عرفانی، مکتب خود را به کانون مبارزات مدنی تبدیل میکند، جریانی که به نقطه عطف مبارزات بعدی در جهت استقلال مجدد ایران در عصر صفوی تبدیل میشود.
حاجیزاده با اشاره به نقش دانشگاه در ترویج و معرفی شخصیتهای بومی بهویژه شخصیت شیخ صفی الدین اردبیلی، گفت: معمولا دانشگاههای جامع دنیا علاوه بر آموزشهای تخصصی، یک ماموریت ویژه در راستای توسعه پایدار منطقه خود به عهده میگیرند و در قالب این ماموریت به مطالعه همه پتانسیلهای طبیعی، تاریخی، فرهنگی و غیره اقدام میکنند. در چنین فرمی از آموزش و پژوهش، شخصیتهای بزرگ کشور نیز با نگاهی عالمانه، بازشناسی و به جامعه معاصر معرفی میشوند.
استاد تمام باستانشناسی دانشگاه محقق اردبیلی ادامه داد: با این روش، دانشگاهها به نهاد اصلی تصمیمساز در نظام برنامهریزی تبدیل میشوند و زمینههای توسعه پایدار کشور را تضمین میکنند.
گفتنی است ۴ مرداد به عنوان روز بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی در جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۹۸ در تقویم رسمی ایران تصویب و ثبت شد. تصویب این روز به عنوان روز بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی به دلیل اهمیت این عارف نامی و تأثیر او بر وحدت مذهبی و جغرافیایی ایران است. بنابراین، ۴ مرداد هم به عنوان روز بزرگداشت شیخ صفیالدین اردبیلی و هم به عنوان روز اردبیل شناخته میشود.
پایان خبر
|