اینک مفتخریم در سال بزرگداشت اتحاد ملی و انسجام اسلامی  و ایام مبارک عیدهای شعبانیه در استان اردبیل شاهد به بار نشستن تلاش­های مسئولین و علاقه­مندی باشیم که علیرغم همه­ی کاستی­ها و مشکلات راه­اندازی مرکز رشد واحدهای فناور دانشگاه محقق اردبیلی را در استان اعلام می­دارند. امیدواریم که در این شروع جدید و پیمودن راه پرفراز و نشیب آینده، مرکز رشد اردبیل بتواند پشتیبانی موثر در عرصه رقابت­های فشرده علمی و اقتصادی همراه واحدهای نوپا و فناور استان باشد.

معرفی مرکز رشد واحدهای فناور اردبیل:

مراکز رشد  موسساتی است تحت مديريت متخصصين حرفه­اي جهت پروش شرکت­هاي کوچک و متوسط دانش محور و فناور که بخشي از زيرساخت نوآوري در هر کشور بوده و بسترهايي مناسب براي انتقال و انتشار تکنولوژي و کمک به تجاري­سازي نتايج تحقيقات مي­نمايند. آنها نمادهايي هستند که به منظور تعامل پايدار، بين دانشگاه و صنعت ايجاد مي­گردند که ايجاد اشتغال پوياي فارغ التحصيلان و توسعه کارآفريني از مشخصه هاي انها محسوب مي گردد. مرکز رشد واحدهای فناور به عنوان یکی از نهادهای اجتماعی موثر در امر توسعه فناوری و به تبع آن، توسعه اقتصاد دانش­مدار و اشتغال­زایی تخصصی مورد توجه بسیاری از کشورهای جهان واقع شده است. این مراکز، محیط­هایی مناسب برای استقرار و حضور حرفه­ای شرکت­های فناوری کوچک و متوسط، واحدهای تحقیق و توسعه، صنایع و موسسات پژوهشی است که در تعامل سازنده با یکدیگر و با دانشگاه­ها به فعالیت­های فناوری اشتغال دارند. قابليت بقاي شرکت­هاي کوچک و نوپا در رقابت با شرکت هاي متوسط و بزرگ در مراکز رشد افزايش قابل توجه­اي داشته و می­تواند تا 80% افزايش یابد. رسالت راهبردی مرکز رشد اردبیل افزایش اثربخشی و کارآیی پژوهش و فناوری با ماموریت استقرار نظام ملی توسعه فناوری است. براین اساس با مدیریت جریان دانش در میان عوامل موثر بر توسعه­ی فناوری، علاوه بر حمایت از اجرای فرآیندهای اصلی توسعه فناوری توسط مراکز تحقیقات حرفه­ای از ایجاد و رشد موسسات فناوری در محیط مرکز نیز حمایت می­کند. توسعه واحدهاي صنعتي و كشاورزي در استان اردبیل و گسترش راهکارهای جذب توریست به لحاظ داشتن منابع طبیعی بی­نظیر در طي سال­هاي اخير، اين استان را به يكي از قطب­هاي توسعه كشاورزي و گردشگری كشور تبديل كرده است. وجود اين امر، مزيت­هاي نسبي قابل توجهي را جهت ايجاد و توسعه صنايع كوچك و متوسط فناور در منطقه به وجود آورده است. دانشگاه محقق اردبیلی با توجه به وجود ظرفيت­هاي بالاي تحقيقاتي و فناوري به ويژه در صنايع کشاورزی در منطقه و تأثير مثبت آن بر توسعه اقتصادي استان و به منظور ايفاي نقش خود در حمايت از شركت­هاي فناور نوپا اقدام به راه‌اندازي مركز رشد واحدهاي فناور نموده است.  مرکز رشد اردبیل در برنامه­ی توسعه راهبردی خود، با توجه به اهداف، راهبردها و سیاست­های مصوب، جهت­گیری­های اصلی و راهبردهای برنامه­ای:

افزایش اثربخشی و کارآیی پژوهش و فناوری؛

*       ساختارسازی بنگاه­های اقتصادی دانش – محور؛

*       توسعه­ی روابط علمی و فناوری؛

*       تقویت رقابت­پذیری اقتصادی؛

را در نظر گرفته و پیگیری می­نماید. اين مركز اميدوار است با همدلي و همياري دست اندركاران و مسئولان منطقه اهداف زیر در منطقه محقق شود.

*       کمک به افزایش ثروت در جامعه از طریق توسعه­ی اقتصاد دانش پایه؛

*       افزایش توان رقابتی شرکت­های متکی بر دانش؛

*       تجاری­سازی نتایج تحقیقات و تحقق ارتباط بخش­های تولیدی و خدماتی جامعه؛

*       کمک به جذب دانش فنی و سرمایه­های داخلی و بین­المللی؛

*       حمایت از ایجاد و توسعه­ی شرکت­های کوچک و متوسط فناور نوآور؛

*       ایفای نقش حلقه بین دولت، صنعت و دانشگاه؛

وظايف:

*       كمك به توسعه استان از طريق ارتقاء تكنولوژي صنايع توليدي و كشاورزي استان.

*       كمك به پيوند بين فعاليت­هاي تحقيقاتي در بخش صنعت، كشاورزي و بازرگاني منطقه.

*        حمايت از ايجاد و گسترش واحدهاي فناور كوچك و متوسط با عملكرد استاني و كاهش ريسك تشكيل آنها با تأکید بر نوآوری و  خلاقیت به عنوان شرط اساسی ایجاد اشتغال مولد و ظرفیت­های جدید در حوزه­ی فناور.

*       كمك به هدايت فعاليت­هاي تحقيقاتي در راستاي نيازها و مزيت­هاي صنعتي و اقتصادي منطقه.

*       كمك به استفاده از فناوري­هاي جديد در عرصه اقتصاد استان.

*       کاهش زمان مورد نیاز در فرآیندهای تجاری­کردن دستاوردهای پژوهشی به ویژه برای شرکت­ها و صنایع نوپا و آسیب­پذیر.

*       کمک به بسط تخصص­های بین­ رشته­ای.

*       کمک به جذب دانش فنی و سرمایه­های داخلی و بین­المللی.

*       ایجاد شرایط تجمیع و بهره­برداری از هم­افزایی میان عوامل مؤثر در توسعه فناوری.

*       افزایش بهره­وری منابع انسانی با تأکید بر مزیت­های نسبی منطقه­ای.

*     رعایت موازین اسلامی، اخلاقی و زیست محیطی را به عنوان شرایط اساسی توسعه­ی کاربرد فناوری­های نوین برای ارتقای سطح و کیفیت زندگی مردم.

*       ایجاد فضای مناسب فعالیت علمی و مهندسی و ارائه­ی خدمات مؤثر و باارزش افزوده.

محورهای فعالیت در مرکز رشد واحدهای فناور اردبیل:

       * فناوري اطلاعات و ارتباطات

       * زيست فناوري

       * برق و الكترونيك

       * مواد و مكانيك

      * صنايع تبديلي و تكميلي كشاورزي و دامپروري

      * صنايع گياهان دارويي

      * صنايع گردشگري روستايي و كشاورزي

      *  مهندسي محيط زيست

     مخاطبان:

í کارآفرینان: دانش­آموختگان، نوآوران، مبتکران، پزوهشگران و ... که مسئولیت ریسک تجاری­سازی ایده­های نو و فناآورانه را می­پذیرند.

í دانشگاه­ها و مراکز تحقیقات حرفه­ای: مراکز تحقیقاتی دولتی و خصوصی که با هویت حقوقی مستقل در زمینه­ی فرآیندهای اصلی توسعه­ی فناوری شامل ایجاد، انتقال، جذب و بومی­سازی، اشاعه و مستندسازی فناوری فعالیت می­نمایند.

í مؤسسات فناوری نوپا: مؤسسات و شرکت­های نوپای بخش خصوصی که با ارائه­ی طرح شغلی مناسب برای ایجاد حرفه و شغل متکی بر دانش و فناوری در مراکز رشد پارک فعالیت می­نمایند.

í مؤسسات همکار: شرکت­های خصوصی، واحدهای تحقیق و توسعه صنایع و سایر واحدهای صنعتی و نمایندگی­های دستگاههای اجرایی که با هدف دریافت و یا ارائه­ی خدمات عمومی و تخصصی با ارزش افزوده در محیط پارک مستقر می­شوند.

*     دوره رشد مقدماتی: در دوره رشد مقدماتی (Pre-incubation Period) به افراد یا گروه­های مستعد برخوردار از ایده­های فناورانه مشاوره و آموزش­های لازم برای تثبیت ایده­های فرزانه و برنامه­کاری و ایجاد هویت مستقل حقوقی داده می­شود.  مدت دوره رشد مقدماتی 6 ماه است که بنا به ضرورت تا 9 ماه قابل تمدید است. در طول این دوره، افراد یا گروه­های موظف به تکمیل و اثبات ایده محوری با تثبیت تیم کاری و ارائه برنامه­کاری برای ورود به مرحله رشد می­باشند. چهار شرط اساسی برای پذیرش در دوره رشد مقدماتی پیش­بینی شده است:

ü     داشتن ایده­های فناورانه (محوری) مناسب که مرحله پژوهشی آن انجام پذیرفته باشد.

ü    ترکیب نیروی انسانی متناسب با زمینه­ی فعالیت موسسه و دارای هویت حقوقی مستقل (حداقل دو نفر از دانش آموختگان دانشگاه­ها و موسسات آمورش عالي ، با فعاليت تمام وقت يکي از آنها)

ü    ارائه برنامه­کاری بازار پسند (Business Plan)

*    دوره رشد: در دوره رشد رشد (Incubation Period) یک شرکت نوپا با تعقیب برنامه کسب و کار مصوب بر مبنای ایده­ی فناورانه به یک موسسه­ی فعال و موفق اقتصادی تبدیل می­شود. در این دوره شاخص­های رشدیافتگی موفق اقتصادی تبدیل می­شود. در این دوره شاخص­های رشد یافتگی شرکت­ها در حوزه رشد علمی و فناوری، مالی – اقتصادی و سازمانی ارزیابی می­شود. طول مدت این دوره حداکثر 3 سال است که تحت شرایط خاص تا 5 سال قابل تمدید است. متقاضيان پذيرش در مركز رشد بايستي شرايط زير را دارا باشند:

1- ترکيب نيروهاي همکار و سهامداران واحد:

ü          حداقل دو نفر اعضاي تمام وقت که تخصص آنان متناسب با زمينه فعاليت مؤسسه باشد.

ü        يک نفر با مدرك کارشناسي يا بالاتر (عضو موسس با دارا بودن حداقل 20% از سهام واحد )

ü        يک نفر کارشناس يا  بالاتر  (عضو موسس يا همکار)

ü        حداقل يک نفر کارشناس خبره و يا محقق با سابقه پژوهشي در زمينه تخصصي فعاليت واحد(مشاور يا موسس).

2- ارايه ايده کاري:

ü        ايده کاري موسسه بايد بازار پسند باشد

ü        اجراي آن مبتني بر تحقيقات و فناوري باشد

ü        اجراي آن منتج به ايجاد يك حرفه مبتني بر علم و فناوري باشد

ü        قابليت توسعه و تحول تكنولوژيك از جنبه هاي تجاري و بازاريابي را داشته باشد.

3- وضعيت حقوقي:

ü        واحد بايد در قالب موسسه يا شرکت خصوصي به ثبت رسيده باشد

ü        اساسنامه واحد بايد مبين انجام فعاليت­هاي واحد در راستاي يکي از موارد ماده يک اين آيين‌نامه باشد.

*    هسته تحقیقاتی: دوره­ای است که طی آن خدمات و تسهیلات حمایتی لازم برای تکمیل تحقیقات و تمهید شرایط تجاری­سازی ایده­های تحقیقاتی نوین به متقاضیان ارائه می­شود.

*    مراحل رشد موسسات کوچک نوپا  

مراحل رشد شرکت­های کوچک و نوپا در مرکز رشد طی دوره سه ساله استقرا به صورت زیر است: